Wełna mineralna

Wełna mineralna (wełna kamienna) jest coraz popularniejszym materiałem izolacyjnym pochodzenia mineralnego. Używana jest w budownictwie do izolacji termicznych i akustycznych ścian zewnętrznych i wewnętrznych, stropów i podłóg, dachów i stropodachów oraz ciągów instalacyjnych.

Obecnie wełnę mineralną produkuje się zazwyczaj z kamienia bazaltowego, który topi się w temperaturze + 1400°C, po stopieniu poddaje się go procesowi rozwłóknienia. Do tak powstałych włókien kamiennych dodawane jest lepiszcze. Włókna poddaje się również procesowi hydrofobizacji, w wyniku tego procesu produkty z wełny mineralnej nie chłoną wody. Otrzymany materiał, jako wyrób stosowany jest w postaci płyt, filcy, mat, otulin lub luzem. Ciężar objętościowy w zależności od wyrobu waha się od 20 kg/m3 dla wełny mineralnej w postaci granulatu (luzem) do 180 kg/m3 dla najtwardszych płyt.

Jednym z wiodących producentów wełny mineralnej w naszym kraju jest firma URSA Polska. Wełna szklana URSA jako wyrób z wełny mineralnej w świetle prawa polskiego nie spełniają definicji substancji chemicznej ani preparatu chemicznego i nie podlegają ustawie o preparatach i substancjach chemicznych.

Zgodnie ze stanowiskiem Światowej Organizacji Zdrowie WHO, wełna mineralna jest bezpieczna podczas produkcji, montażu jak i użytkowania.

Również w 2001 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC), dzięki wiedzy uzyskanej po badaniach przeprowadzonych na całym świecie – przeklasyfikowała wełnę do klasy 3 (czynnik sklasyfikowany, jako nie rakotwórczy dla ludzi). Decyzja IARC, podjęta w imieniu Światowej Organizacji Zdrowia jest wynikiem pozytywnych rezultatów badań uzyskanych podczas badań na ludziach i zwierzętach.

W Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996 r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki, w Załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996 r. (poz. 571) w części I „Wykaz czynników rakotwórczych dla ludzi” oraz w części II „Wykaz czynników prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi” wełna mineralna skalna i szklana nie jest ujęta pod żadną postacią.

Zarówno polskie przepisy BHP jak i przepisy krajów Unii Europejskiej nie określają szczególnych wymagań dotyczących prac z wełną mineralną przy składowaniu, transporcie i na budowie.

W obowiązujących obecnie zasadach BHP, zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401) nie ma wymienionych specjalnych zasad przy pracy z wełną mineralną.

Mimo, że nie zostały stwierdzone żadne uboczne skutki pracy w kontakcie z pyłem powstałym w trakcie np. docinania fragmentów płyt czy mat z wełny mineralnej, to może się zdarzyć, iż osoby szczególnie uczulone na kurz i znajdujące się w nim włókna mineralne mogą przejściowo odczuwać dyskomfort w postaci kaszlu lub swędzenia skóry na dłoniach i twarzy. Ma to jednak związek bardziej z indywidualnymi skłonnościami organizmu niż właściwościami wełny mineralnej.

Firma URSA Polska opracowała i pokazuje na opakowaniach i w materiałach instruktażowych kilka ogólnych zasad BHP, jakie powinny być przestrzegane podczas prowadzenia prac z wełną mineralną. Więcej informacji na stronie internetowej URSA Polska.